15 συμβουλές από τον φίλο μας τον Γιώργη τον Μώρις 1/15 (ΩΘΗΣΗ)

Περιδιαβαίνοντας βαριεστημένα στο ίντερνετ, έπεσα σ'αυτό το άρθρο.

Όπως κι αν το δει κανείς, τίτλος με George Morris έχει πολλά υποσχόμενο κείμενο από πίσω - συνοδευόμενο κιόλας από συμβουλές του, το κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρον. 

Κρατώντας βέβαια πάντα τις επιφυλάξεις μου για το κατά πόσο με αφορούν τα όσα λέει, δεδομένου επιπέδου μου και επιπέδου αθλητών που απευθύνεται.
Κι όμως. Πιστεύω οι συμβουλές που δίνει αφορούν όλων των επιπέδων ιππείς.

Επειδή έχει ενδιαφέρον και καταλαβαίνω οτι μπορεί κάποιοι να μην μπορούν να διαβάσουν ένα άρθρο στα αγγλικά, λόγω μη εξοικείωσης, θα προσπαθήσω να κάνω μια μετάφραση-απόδοση του κειμένου, αν και επιφυλάσσομαι καθότι δεν είμαι και επαγγελματίας μεταφράστρια...

Και επειδή 15 συμβουλές εμένα μου πέφτουνε βαριές για μετάφραση, θα τις ανεβάζω μια μια, κι όποιος θέλει μπορεί να τις βρίσκει κατευθείαν στο πλάι του μπλογκ που θα φτιάξω μίνι βιβλιοθήκη - δίπλα από την μίνι ταινιοθήκη - tomavrogatoTV.

Φυσικά όποιος προτιμά, μπορεί να μπει κατευθείαν εδώ και να διαβάσει το πρωτότυπο κείμενο:

http://practicalhorsemanmag.com/article/15-riding-tips-george-morris-21441

Το άρθρο βασίστηκε σε ένα πενθήμερο σεμινάριο όπου τις πρώτες ημέρες δούλευαν τα βασικά της ίππευσης και την τελευταία ημέρα διοργάνωσαν έναν αγώνα μεταξύ των συμμετεχόντων, ώστε να δουν και την εφαρμογή τους.

1. Δημιουργία Ώθησης

Ο George ξεκίνησε το μάθημα έχοντας τους αναβάτες σε βάδην, βάζοντάς τους να χρησιμοποιήσουν τα πόδια τους έτσι ώστε να ζητήσουν από το άλογο να προχωρήσει μπροστά και να δημιουργηθεί ώθηση. 

"Από το πίσω πόδι ξεκινούν όλα. Ένας αναβάτης σπάει την αντίσταση του αλόγου με ενθάρρυνση των πίσω ποδιών να ανοίξουν τον διασκελισμό τους και να έρθουν κάτω από το σώμα του αλόγου. Όταν συμβαίνει αυτό, τα καπούλια του αλόγου αρχίζουν να χαμηλώνουν. Στη συνέχεια, η βάση του λαιμού που ακουμπάει στον ώμο, υψώνεται. Κατά συνέπεια, το κεφάλι του αλόγου χαμηλώνει, και αρχίζει το σώμα του να καμπυλώνει".

Καθώς οι αναβάτες χρησιμοποιούσαν τα πόδια τους για να ανοίξουν τον διασκελισμό των αλόγων τους, ο George τους είπε να κρατήσουν τα χέρια τους πάνω από το ακρώμιο του αλόγου, σε ευθεία γραμμή με την στομίδα.
"Μπορείς να χρησιμοποιείς το πόδι σου, μέχρι να νοιώσεις το άλογο να εκτείνεται προς την στομίδα" είπε κάποια στιγμή σε έναν αναβάτη, "αυτό είναι η επαφή".

Την επόμενη μέρα του σεμιναρίου, εξήγησε περαιτέρω: " θέλω να νιώσετε σαν να σπρώχνετε το κεφάλι του αλόγου προς τα κάτω. Μην τραβάτε το κεφάλι του προς τα κάτω. Είναι σημαντικό να δίνετε και να παίρνετε", πρόσθεσε. "Όταν αισθάνομαι πως με την επαφή μου στο εξωτερικό ηνίο το άλογο έρχεται πίσω, τότε του δίνω αμέσως".

Επανέλαβε αυτά τα σημεία αρκετές φορές, καθ' όλη την διάρκεια της εβδομάδας που κράτησε το σεμινάριο, ενώ οι αναβάτες δούλεψαν την άσκηση σε βάδην, τροχάδην και καλπασμό.


Δικός μου σχολιασμός:
Κοινώς, όταν θέλουμε να "μαζέψουμε" το άλογό μας, η δουλειά ξεκινάει από τα πόδια μας και όχι από τα χέρια μας.
Τα παραπάνω είναι η εξήγηση της φράσης "το άλογο μαζεύεται από πίσω προς τα εμπρός, κι όχι από μπροστά".

Η τέχνη του πέφτειν

Τελικά, με 5 ψήφους μέσα σε 2 ημέρες, χωρίς την ελπίδα για μια ανατροπή μέσα στις επόμενες 4 μέρες (θα μπουν άλλοι 6 για να ψηφίσουν μόνο υπέρ της στομίδας? ΔΝΤ...) ΚΑΙ με μια πρόσφατη πτώση που εκτέλεσα και εφάρμοσα την τεχνική, επαληθεύοντας τα αποτελέσματά της, αποφάσισα να γράψω πρώτα για το πώς πέφτουμε, προσπαθώντας ταυτόχρονα να μειώσουμε τις πιθανότητες άσχημου τραυματισμού.

Βήμα 1 - Απόφαση

Για αρχή, πρέπει να πάρεις απόφαση οτι θα πέσεις. Ιππασία κάνεις, μέσα στο πρόγραμμα είναι αυτά. Εδώ πέφτεις από ποδήλατο, δεν θα πέσεις από ένα ζώο πεντακοσίων κιλών που μπορεί να τρομάξει, να παραπατήσει ή απλά, να μην κόψει ταχύτητα όταν θες εσύ? Άπαξ και πάρεις απόφαση οτι θα πέσεις, έχεις περάσει το στάδιο της άρνησης "δεν θέλω να πέσω και δεν θα πέσω" και πας στο στάδιο της αντιμετώπισης.

Βήμα 2 - Οραματισμός

Αν είσαι ιδιαίτερα επιρρεπής σε έναν τύπο πτώσης, τότε θα βοηθούσε κάποια στιγμή εκτός σέλας, να σκεφτείς τι προκαλεί την αντίδραση του αλόγου που σε ρίχνει, τι κάνεις συνήθως και τι θα ήταν το θεωρητικά σωστό να κάνεις. Αγγλιστί, το visualization. 

Βήμα 3 - Βρες τον τύπο σου

Δεν είμαι ειδικός στις πτώσεις, μπορώ όμως να χωρίσω σε κατηγορίες μερικές πτώσεις που είναι οι πιο κοινές κατά την δική μου γνώμη. Αναλύω λοιπόν τους τύπους:

(1) Μπροστά
Αποφάσισε το αξιαγάπητο αλογάκι σου οτι "κάτι" (και αυτό το κάτι είναι από ελικόπτερο μέχρι χαρτοπετσέτα) είναι εξαιρετικά τρομακτικό και γι'αυτό πρέπει να αρχίσει να χοροπηδοκλωτσάει, τρέχοντας δεξιά αριστερά, με εσένα ή χωρίς.
Για αρχή, σίγουρα θα βοηθούσε αν μπορούσες να ανασυγκροτήσεις την ψυχραιμία του, επιβάλλοντας ίσως έναν μικρό κύκλο, ίσα που να κόψει αυτό το κάργα ευθεία και όπου βρεθούμε. Αν αρχίσει την επιτόπια κλωτσοπατινάδα, τότε κρατώντας κοντό ηνίο, βάλε του αρκετό πόδι ώστε να βγει μπροστά. Όπως πολλές φορές έχουμε ακούσει δηλαδή, να μετατρέψεις την κίνηση προς τα επάνω, σε κίνηση προς τα εμπρός.
Σε περίπτωση όμως που δεν προλάβεις να αντιδράσεις και νοιώσεις οτι φεύγεις από την σέλα, παρά τα καλά σφιγμένα πόδια σου, δοκίμασε τα εξής: 1. Σφίξε τα πόδια κι άλλο, όλο και κάπου πάνω του μπορείς να γραπωθείς. 2. Πίστεψε οτι δεν θα πέσεις. Το πιο πιθανό είναι πως θα πέσεις, τουλάχιστον όμως θα έχεις δώσει την μάχη σου να κρατηθείς και δεν θα αφεθείς. 3. Αν το ροντέο του αλόγου σου σε στέλνει "μπροστά", προσπάθησε να φρενάρεις όσο μπορείς στον λαιμό του. Αγκάλιασέ τον. 5. Αν συνεχίσει να κλωτσάει και κάποια στιγμή καταφέρει να σε στείλει για "ιπποκαθάψια", ΜΗΝ αφήσεις τα ηνία. Πέφτοντας μπροστά, κρατώντας τα ηνία, κόβεις ουσιαστικά την φόρα που έχει το σώμα σου πέφτοντας. Επιπλέον, δεν απλώνεις χέρια δεξιά αριστερά για να κόψεις την πτώση σου - πράγμα που συνήθως προκαλεί σπασίματα σε χέρια και ώμους και ταυτόχρονα, όσο είσαι στον αέρα, έχοντας τα χέρια σου ένα σχετικά "σταθερό" σημείο, αναγκάζουν το σώμα σου να περιστραφεί, προκαλώντας έτσι μια προσγείωση με τα πόδια και όχι με τα πλευρά, τον ώμο ή τα χέρια. Το καλύτερο? 6. Αν όσο μείνεις κάτω κρατήσεις τα ηνία για μέχρι και 5 δευτερόλεπτα, πιθανόν να σταματήσει το άλογο και να μην χρειαστεί να το κυνηγάς μετά με λιχουδιές.
Το παραπάνω το δοκίμασα ξανά μόλις χθες και μπορώ να σας πω οτι έχει 100% επιτυχία για μια ανώδυνη πτώση. Σήμερα είμαι απλώς λίγο πιασμένη.

(2) Στο πλάι
Μπορεί να έχεις μια άσχημη μέρα - από πλευρά ισορροπίας. Ή απλά, μπορεί το αξιολάτρευτο αλογάκι σου να θέλησε να σε ξεφορτωθεί σε έναν θάμνο, κάνοντας την γνωστή και κομψή κίνηση φρένο-γύρισμα σώματος στο πλάι-χαμηλά το κεφάλι. Ή πάλι, αποφάσισε να τρέξει μια γάτα και ο δικός σου τα είδε όλα: επιτόπου μεταβολή και τρέξιμο, για άλλη μια φορά με ή χωρίς εσένα.
Και κάπως έτσι γίνονται οι πτώσεις στο πλάι ή αλλιώς "έχασα τον ίππο κάτω από τα πόδια μου". Τρόποι αντιμετώπισης?
Αν απλώς έχεις φύγει εκτός σέλας, θυμήσου: αν και έχεις αποδεχτεί την πιθανότητα μιας πτώσης, είσαι αποφασισμένος να μην πέσεις. 1. Οπότε,  γραπώσου με τα πόδια όσο μπορείς, 2. πάτα τον αναβολέα σου για να σπρώξεις το σώμα σου πάνω στην σέλα. Τι? Δεν μπορείς? Γλιστράς? Νιώθεις το σώμα σου να πέφτει στο πλάι? 3. Αγκάλιασε τον λαιμό του. Καλύτερα να πέσεις στο ύψος του μπροστινού του ποδιού, παρά στο ύψος της κοιλιάς του. Αν όντως το δεις οτι είσαι για να πέφτεις, προσπάθησε να "πέσουν" πρώτα τα πόδια, για τους λόγους που έχουν ήδη αναφερθεί. 4. Όπως είσαι γραπωμένος, άσε πρώτα τα πόδια σου να κρεμάσουν, αλλά κράτα ηνία και λαιμό αλόγου σφιχτά. 5. Μόλις νοιώσεις το κεφάλι σου πάνω και τα πόδια σου αρκετά πιο κάτω, άσε τον λαιμό αλλά προσπάθησε να κρατήσεις τα ηνία. Θεωρητικά, αυτό που θα πρέπει να πετύχεις είναι μια περιστροφή του αλόγου γύρω από εσένα, με το κεφάλι του προς τα εσένα. Έτσι θα γλιτώσεις από τυχόν κλωτσιές στον αέρα και τυχόν πάτημα - αν και τα άλογα αποφεύγουν να πατάνε, μπορεί να το κάνουν κατα λάθος. 6. Και πάλι, δοκίμασε να κρατήσεις μέχρι και 5 δευτερόλεπτα το άλογο, μπας και αποφύγεις το κυνηγητό. Δεν επιμένω περισσότερο στο να κρατηθεί, γιατί αν όντως είναι τρομαγμένο, μπορεί να πανικοβληθεί και να αρχίσει να σε σέρνει.

(3) Πίσω
Αν και πολλές φορές οι αρχάριοι είναι αυτοί που νοιώθουν οτι θα πέσουν πίσω, την γλιτώνουν, τραβολογώντας το στόμα του αλόγου με τα ηνία και συνήθως πέφτουν στο πλάι. Αυτοί που πέφτουν πίσω, είναι αυτοί που το άλογό τους κάνει ανορθώσεις.
Η ανόρθωση είναι μια από τις πιο κακές και επικίνδυνες συνήθειες των αλόγων - αν και δυστυχώς, πολλοί καλλιεργούν την συμπεριφορά αυτή για φιγούρα.
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνεις πριν αρχίσει το άλογο την ανόρθωση, είναι να μην το αφήσεις να ευθυγραμμίσει το σώμα του. Αν θέλει να σηκωθεί, θα το κάνει, αλλά θα δυσκολευτεί λίγο περισσότερο αν έχεις σκύψει μπροστά  και έχεις ανοίξει το ένα σου χέρι προς μια κατεύθυνση, πχ αριστερά, και του στρίψεις αριστερά τον λαιμό, του χαλάς λίγο την ισορροπία και τις πιθανότητες να σηκωθεί "λαμπάδα".
Αν όμως δεν προλάβεις να κάνεις τίποτα και σηκωθεί στα δύο, κάνοντας κάθε άλογο του Μεντράνο να ντραπεί, προσπάθησε να γύρεις το σώμα σου μπροστά και να αγκαλιάσεις τον λαιμό του, κρατώντας τα πόδια σου παράλληλα με το έποχο και όχι με το έδαφος. Έτσι, ούτε θα τον τραβήξεις προς τα πίσω, ούτε το σώμα σου θα γλιστρήσει από την βαρύτητα.
Αν δεν τα καταφέρεις, θα νοιώσεις τα πόδια σου να σε τραβάνε  προς τα κάτω, σε μια προσγείωση στα "πίσω" του αλόγου. Πολύ πιθανό, αν δεν έχεις βγάλει ήδη ή δεν σου έχουν φύγει οι αναβολείς, να προσγειωθείς με τους αναβολείς στα πόδια σου. Αν γίνει αυτό, όλα καλά. Πήγαινε στάσου πλάι του, να σε βλέπει, στο ύψος της σέλας, αλλά όχι μπροστά του. Μην φάμε και καμιά αδέσποτη ρε παιδί μου. Πιάσε ηνία, κάλμαρε τον φίλο, και ανέβα.
Αν τα πράγματα πάνε κατά διαόλου όμως, και όχι μόνο σηκωθεί λαμπάδα, αλλά εσύ δεν προλάβεις να σκύψεις μπροστά και έτσι αναγκαστείς να κρατηθείς από τα ηνία, τραβώντας και ρίχνοντας και τους δυο σας πίσω, τότε να ξέρεις πως το μενού έχει πόνο.
Όσο προλαβαίνεις, βγάλε πόδια από αναβολείς και αν το άλογο αρχίσει να πέφτει, προσπάθησε με κάθε τρόπο να το ρίξεις στο πλάι, ανοίγοντας με το χέρι σου το ηνίο στο πλάι, αντί για ευθεία πάνω σου.
Ευτυχώς για μένα, δεν έχω πολλές εμπειρίες από τέτοια πεσίματα, οπότε δεν μπορώ να πω περισσότερες λεπτομέρειες - δεν το έχω "σπουδάσει" ιδιαίτερα.

(4) Εμπόδια
Είτε πάνω στο εμπόδιο (από άρνηση/ υπεκφυγή), είτε μετά το εμπόδιο (από άτσαλο άλμα, ή αδυναμία να κρατηθείς) η πτώση σου το πιο πιθανό είναι να γίνει προς τα εμπρός.
Οπότε, ακολούθησε τις οδηγίες... πτήσης του πρώτου τύπου και θα είσαι μια χαρά!

Αν θες, ρίξε μια ματιά και στους pro, να δεις που κι αυτοί, έτσι πέφτουν:

Όπως είπα και στην αρχή, δεν είμαι ειδικός σε κάτι. Απλά έχω πέσει τόσες φορές - εκ των οποίων οι 2 μου είχαν προκαλέσει και ελαφριά διάσειση, όπου αναγκάστηκα να βγάλω "κανόνα" του πώς να πέφτω χωρίς να χτυπάω. 

Αυτό είναι όλο κι όλο που γράφω και σας προτείνω, τίποτα παραπάνω. Αλλά ελπίζω αν το δοκιμάσει ποτέ κανείς, να γλιτώσει από χτύπημα :)

Φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό τον Γιάννη

το... θεριό (!)

Χθες ίππευσα τον κοντό για πρώτη φορά μετά την διάσειση. Μέχρι τώρα, τον έβγαζα με συραγωγέα, τον έβαζα να πηδάει καβαλέτι, του φόραγα side-reins αλλά δεν είχα ανέβει επάνω του...
Πρώτος κανόνας της ιππασίας είναι πως αν πέσεις από το άλογο, πρέπει αμέσως να ξανανέβεις. Ναι οκ, λίγο δύσκολο όταν σε πονάει το κεφάλι σου από το χτύπημα, το άλογο έχει χτυπήσει το πόδι του και δεν την παλεύει κανένας από τους δύο. Και όμως... μετανοιώνω που δεν το έκανα. Γιατί χθες, ενώ ήμουν αποφασισμένη να τον ιππεύσω, μέχρι και την στιγμή που έκατσα στην σέλα, έψαχνα δικαιολογίες στον εαυτό μου για να μην το κάνω.
Αρχικά, του έκανα ζέσταμα στον συραγωγέα. Έκανε πολύ κρύο και φύσαγε, ιδανικές συνθήκες για να τρομάξει και να αρχίσει τα ροντέο, και τα πόδια μου έχουν χαλαρώσει μιας και δεν έχω καβαλήσει πόσες μέρες, οπότε είπα να τον αφήσω να κάνει το ζέσταμα και το ξέδωμα, χωρίς να ρισκάρω να πέσω, χωρίς να του τραβάω τα ηνία και να του βαραίνω την πλάτη.
Και μετά, σκεφτόμουν... και αν ανέβω και πέσω πάλι? Δεν υπήρχε ΚΑΝΕΝΑΣ χθες να με δει αν πέσω ή να πιάσει το άλογο, και οι πιθανότητες να τρόμαζε ήταν πολλές. Έπειτα, σκέφτηκα... αν δεν ιππεύσω, και δεν το πω σε κανέναν, ίσως να έρθω αύριο ή μεθαύριο και να τον βγάλω. Και μετά, κατάλαβα πως αν δεν ίππευα τον κοντό χθες, δεν θα τον ξαναΐππευα γενικά. Γιατί πάντα ΚΑΤΙ δεν θα ήταν ιδανικό και θα εμπεριείχε κίνδυνο να πέσω. Λες και στην τελική, δεν το ήξερα από την πρώτη στιγμή που είπα να ασχοληθώ μαζί του οτι ΑΚΡΙΒΩΣ επειδή είναι προβληματικός στη συμπεριφορά του, είναι παρατημένος.
Και τελικά, ανέβηκα. Και ξεκινήσαμε τροχάδην, εδραίο, με κοντά ηνία και την ψυχή στο στόμα... Μετά από μερικούς γύρους, κατάλαβα πως όχι μόνο εγώ φοβόμουν τον κοντό μην κάνει καμιά βλακεία, αλλά και ο κοντός φοβόταν εμένα. Διόρθωση, φοβόταν τον υπερστρεσσαρισμένο αναβάτη του. 'Ετσι, αποφάσισα να του δώσω ελάχιστα πιο μακρύ ηνίο, και αρχίσαμε να κάνουμε οχτάρια και σερπαντίνες, για να απασχολεί με κάτι το μυαλό του και εγώ το δικό μου. Τα πόδια μου θέλουν αρκετή δουλειά για να τον αγκαλιάσουν σωστά πάλι, και το κάθισμά μου θέλει πάλι πολύ δουλειά. Όχι όμως αυτή τη φορά. Χθες ήταν από μόνη της ψυχολογική προπόνηση και για τους δύο, δεν χρειαζόταν να το δυσκολέψω. Κάποια στιγμή, ο βηματισμός του έγινε πιο χαλαρός, αλλά δεν του άφησα μακρύτερα ηνία, μιας και το κεφάλι και τα αυτιά του ήταν συνέχεια πάνω και σε εγρήγορση (τι διάολο περιμένει οτι θα του επιτεθεί? Ο σαρκοβόρος Ευκάλυπτος ???).

Τον χαλάρωσα, περπατήσαμε λίγο σε επιφυλακή, αυτός γιατί άκουγε τον αέρα στα δέντρα και εγώ γιατί τον έβλεπα να είναι λίγο τσίτα, αλλά μέσες άκρες, φύγαμε ήρεμα από τον στίβο και πήγαμε στον ζεστό και καθαρό μας σταύλο. Ευτυχώς, είχε έρθει και ο σταυλίτης, οπότε μου τον κράτησε λίγο για μια φωτογραφία. Ας την πούμε, αναμνηστική φωτογραφία, της πρώτης μέρας μετά την τούμπα.

και ο "Γιάννης"

Όσο τον ξεσέλωνα, είδα πως εκτός από το άλογο, ήθελαν φροντίδα και τα πράγματά του, οπότε του έδωσα το μηλαράκι του για να μην παραπονιέται, και έκατσα να του καθαρίσω σέλα και ηνία. Όση ώρα καθάριζα, μου είπε ο σταυλίτης οτι πριν πέσω, του είχε αυξήσει τον καρπό στο φαγητό του, αλλά δούλευε λιγότερο και ίσως γι'αυτό έκανε σαν νευρώσπαστο εκείνη την ημέρα, και οτι τώρα τον έχει ξαναμειώσει. Ας ελπίσω λοιπόν, οτι στην επόμενη "έκρηξη" του κοντού, θα καταφέρω να κρατηθώ.
'Εχουμε και αγώνα άλλωστε τον Φεβρουάριο, πρέπει να τον ετοιμάσω για την Ε! Αλλιώς θα είναι σαν να έκανα μια τρύπα στο νερό, αν τον αφήσω να ξαναγίνει ένας χαζός δύστροπος κουτσός κοντός...
Θέλω να τον κάνω ένα άλογο που να κάνει ενδιαφέροντα πράγματα στην καθημερινότητά του, που να πηγαίνουμε μαζί σε αγώνες και να με αποζητά για παρέα, ένα άλογο που να μπορεί κάπως καλύτερα να λειτουργεί με τους κανόνες που ορίζει (καλώς ή κακώς) η ζωή στους σταύλους.